Rekürrent aftöz stomatit (RAS) yani bilinen ismiyle ağız içi aftlar; ağız mukozasında görülen ve oldukça rahatsız edici özellikte küçük, beyaz renkli, kırmızı sınırlı ve ağrılı ülserasyonlardır. Ağız içi aftların kesin nedeni bilinmemekle birlikte, tedavisinde etken olabilecek durumlar ortadan kaldırılmalıdır. Uzun süreli ya da tekrarlayan aftlarda altta yatan sistemik bir hastalık olup olmadığı araştırılmalıdır.
RAS genellikle genetik geçişlidir. Oluşumunu tetikleyen etkenler kısaca şöyle özetlenebilir:
* Travma: Parafonksiyonel alışkanlıklara bağlı olarak ya da yanlışlıkla dudak ve yanağın ısırılması , ortodontik braketlerle oluşabilecek travma ya da ağız içi dokularda ısı değişiklikleri sonucunda oluşabilir.
* Stres: Aft oluşumunda sıklıkla etken olarak görülmektedir.
* Yiyecek ve içecekler: Çikolata, kahve, kuruyemişler, çilek, domates, peynir , tuzlu /baharatlı vb. gıdalar RAS oluşumunda etkili olabilmektedir.
* Hormonal düzensizlik: Ergenlik, gebelik, oral kontraseptif kullanımı gibi hormonal dengeyi değiştiren durumlarda aft oluşumunda artış görülebilir.
* Sigara ve tütün kullanımı
Bunların yanında bazı ilaçların kullanımı, B vitamini ya da folik asit eksikliği, çölyak, Crohn sendromu , Behçet hastalığı, AIDS , lösemi gibi durumlarda da sıklıkla aft oluşumu gözlenir.
Ağız ici aftların belirgin bir etiyolojisi olmadığı için kesin bir tedavi de söz konusu değildir. Bazı hastalarda kısa süreli oluşum gözlenirken bazılarında kronikleşen bir durum söz konusu olabilir. Lezyonların çapı her durumda değişkenlik gösterir. İlerleyen yaşla birlikte azalma görülebildiği gibi bazı hastalarda zamanla artış da olabilir. Bu nedenle tedavi kişiye özel olmalıdır.
Tedavi , semptomları azaltmaya yöneliktir. Lezyon sayısında ve çapında azalma olursa, görülme sıklığı azaltılırsa tedavi başarılı kabul edilir.
Yumuşak diş fırçası kullanımı, klorheksidinli gargaralar, lokal ya da sistemik kortikosteroidler, ağız hijyeninin sağlanması, B vitamini kullanımı, diyete dikkat edilmesi lezyonların tedavisi için önerilir. En önemlisi altta yatan etken tesbit edildikten sonra onun tedavisine yönelik girişimde bulunulmasıdır.